ਗੁਰਮੀਤ ਬਰਾੜ

Friday, September 11, 2009

Tuesday, August 25, 2009

Wednesday, August 19, 2009

Saturday, August 01, 2009

ਤੂੰ ਕਵਿਤਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀ.....

Sunday, July 19, 2009

Sunday, July 12, 2009

Tuesday, July 07, 2009

Thursday, July 02, 2009

Friday, June 26, 2009

Saturday, June 20, 2009

Sunday, June 14, 2009

Sunday, June 07, 2009

Saturday, May 30, 2009

Sunday, May 24, 2009

ਹਰ ਵਾਰ
ਸੇਜ ਤੇ ਸਿਲਵਟਾਂ
ਨਹੀਂ ਭਰਦੀਆਂ
ਵਸਲ ਦਾ ਹੁੰਗਾਰਾ
ਇਕੱਲ ਦੇ ਉੱਸਲ਼ਵੱਟੇ ਵੀ
ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਨੇ
ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਕਸਰ
ਕਮਲੀਏ !
ਪੀੜਾਂ ਵੀ ਕਦੇ
ਮੁਕਦੀਆਂ ਨੇ
ਜੰਮ-ਜੰਮ ਮਰੀਆਂ
ਮਰ-ਮਰ ਜੰਮੀਆਂ
ਪੱਟ-ਪੱਟ ਸਿੱਟੀਆਂ
ਖ਼ੱਬਲ਼ ਵਾਗੂੰ
ਮੁੜ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸੁਰਜੀਤ
ਜੇ ਗਈ ਜੰਗਾਲੀ
ਕਾਚੀ ਪਿੰਡੀ
ਤਾਂ
ਸੁੰਨ-ਮੰਡਲ ਚੋਂ
ਨਿਕਲ ਕੇ
ਆ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਕਰੀਏ
ਸਿਕਲਗਰੀ
ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ
ਲਿਬੜੀ ਰਹਿਣ ਦੇ
ਚੱਲ ਹੁਣ
ਧੋਅ ਲਈਏ
ਇਮਰੋਜ਼

Monday, May 18, 2009

ਲੋਹਗੜ੍ਹ

ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿਉ
ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਦੇ ਸਾਫੇ
ਮੱਥੇ ‘ਚ ਗੱਡੋ ਮੇਰੇ
ਝੁਕ ਗਏ ਝੰਡੇ
ਭਾਵੇਂ ਧੁੱਨੀ ਮੇਰੀ
ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿਉ
ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਵਾਣਾਂ ਨਾਲ਼
ਲੋਕਾਈ ਦੇ ਆਪ ਹੁਦਰੇ ਵਾਰਸੋ
ਤੁਸੀਂ
ਭੀੜਾਂ ਦਾ ਧਰਮ
ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ
ਪਰ,ਪੀੜਾਂ ਦਾ ਮਰਮ
ਨਾ ਜਾਣ ਸਕੇ
ਮੇਰੇ ਵਾਕਣ ਤੁਸੀਂ
ਤੁਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਨੰਗੇ ਪੈਰੀਂ
ਮੈਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ
ਬੇਸ਼ੱਕ ਘੜ ਦਿਉ
ਲਾਉਣ ਲਈ ਮੇਰੇ
ਅੰਦਰਘਾਤ
ਤੁਸੀਂ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ
ਮੇਰੇ ਮਨ ਦਾ ਲੋਹਗੜ੍ਹ
ਤੁਸੀਂ ਆਪੇ ਆਪਣੀ
ਲੰਕਾ ਸਾੜੀ
ਮੇਰਾ ਤਾਂ
ਪਵਨ-ਪੁੱਤ ਵੀ
ਅਜੇ ਨਿਆਣਾਂ ਹੈ

Friday, May 15, 2009

ਲੋਕ-ਪਚਾਰਾ

ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਕਰੀ ‘ਤੇ
ਸੁਰਖ਼ ਦੰਦਾਸਿਆਂ ਦਾ
ਲਿੱਪਣ
ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁਰਮਈ ਆਥਣ ਤੇ
ਚਟਕ ਚਾਨਣੀਂ ਦੀ
ਚਿਲਮਣ
ਉੱਚੜੇ ਪਿੰਡੇ ਤੇ
ਪਾਟ ਪਟੰਬਰਾਂ ਦਾ
ਓਢਣ
ਫਿਕੜੇ ਹਾਸਿਆਂ ਤੇ
ਦੂਧੀਆ ਦੰਦਰਾਲ਼ ਦਾ
ਵਲ਼ਗਣ
ਕੁਸੈਲ਼ੀ ਜੀਭ ਤੇ
ਖੋਖਲੇ ਬੋਲਾਂ ਦੀ
ਮਿਠੱਤਣ
ਬੱਸ ਹੋਰ ਨਹੀਂ
ਕਰ ਸਕਦੀ
ਲੋਕ ਪਚਾਰਾ
ਆਪਾ ਹੋ ਰਿਹਾ
ਅਗੋਚਰ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ
ਆਵਰਣ ਤੋਂ ਮੁਨਕਰ

Tuesday, May 12, 2009

ਉਡਾਰੀ

ਜੇ ਕੂੜ ਆਖਾਂ ਤਾਂ
ਹਿਰਦਾ ਰੁਦਨ ਕਰੇ
ਗੁਆ ਨਾ ਦੇਵਾਂ ਤੈਨੂੰ
ਜੇ ਸਚਿਆਰਾ ਹੋਵਾਂ
ਹੋਰ ਨਾ ਫਰੋਲ਼
ਮਨ ਦੀਆਂ ਤਹਿਆਂ
ਕਦੇ ਫੇਰ ਪਾਵਾਂਗੇ
ਛੱਡ ਚੱਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ
ਹੁਣ ਐਨੀ ਕੁ ਰਹੀ ਹੈ
ਬਾਤ ਬਾਕੀ
ਹੁਣ ਐਨੀ ਕੁ ਬਚੀ ਹੈ
ਬਾਤ ਬਾਕੀ
ਕਿ
ਬੜੀ ਕਾਹਲ਼ ‘ਚ ਸੀ
ਬੇ-ਵਤਨ ਪਰਿੰਦੇ
ਬੱਸ ਚੋਗਾ ਚੁਗਿਆ
‘ਤੇ
ਉੱਡ ਗਏ

Friday, May 08, 2009

ਪਛਾਣ

ਜਦੋਂ ਅੱਖਾਂ

ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਤੋ

ਨਹੀਂ ਨਿਖੇੜਦੀਆਂ

ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਹੀ ਖੱਬੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ -

'ਮੈਂ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ , ਤੁੰ ਕੌਣ ਹੈ ਭਾਈ?'

ਝੂਠੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ

ਸੱਚੀਂ ਮੁੱਚੀਂ ਰੋਣਾ

ਜਾਂ

ਸੱਚੀ ਦਾਸਤਾਨ ਤੇ

ਝੂਠ ਮੂਠ ਡੁਸਕਣਾ

ਬੱਸ
ਐਵੇਂ ਐਵੇਂ ਹੀ ਲਗਦਾ ਹੈ

ਹੱਸਣ ਤੇ ਰੋਣ ਦਾ ਫ਼ਰਕ

ਹੋਰੂੰ ਹੋਰੂੰ ਝਾਕਦੀ ਹੈ

ਇੱਕ ਅੱਖ ਵੱਲ

ਦੂਜੀ ਅੱਖ

Thursday, April 30, 2009

ਭਵਖੰਡਨ ਦੀ ਆਰਤੀ

ਰੱਬ
ਜਾਂ ਰੱਬ ਵਰਗੇ
ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ
ਜੇ ਸਮਝ ਆ ਜਾਣ ਤਾਂ
ਆਵਦੇ ਵਰਗੇ ਹੀ ਲੱਗਣ
ਜੋ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ
ਉਹਨਾ ਦੀ ਹੀ
ਕਰਦੇ ਹਾਂ
ਪੂਜਾ
ਉਹਨਾ ਦੀ ਹੀ
ਉਤਾਰਦੇ ਹਾਂ
ਆਰਤੀ
ਦਿਸਹੱਦੇ ‘ਤੇ
ਟੱਲੀਆਂ ਖੜਕ ਰਹੀਆਂ ਨੇ
ਸੰਖ ਪੂਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨੇ
ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ
ਭਵਖੰਡਨ ਦੀ ਆਰਤੀ
ਕਾਇਨਾਤੀ ਚੁੱਪ ਨਾਲ
ਬਿਰਤੀ ਜੋੜਦਾ ਹਾਂ
ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼
ਅਬੂਝ ਨੂੰ ਬੁੱਝਣ ਦੀ
ਬੇ-ਸਿਞਾਣ ਨਾਲ਼
ਸਿਞਾਣੂੰ ਹੋਣ ਦੀ
ਤ੍ਰਿਖਣਾ ਵਿਸਾਰਣ ਦੀ
ਪਰ
ਇਸ ਸ਼ਾਮ ਦੀ
ਛਾਮ ‘ਚ ਵੀ
ਬੜੀ ਘਾਮ ਹੈ
ਬੜਾ ਸ਼ੋਰ ਹੈ
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ...

Friday, April 24, 2009

ਜੰਗ ਜਾਰੀ ਹੈ

ਨਿਰਮੋਹੀ ਪੱਤਝੜ ਦਾ
ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਛਾਂਗ ਕੇ
ਬਹਾਰਾਂ ਦੀ ਭਾਜੀ ਮੋੜਨਾ
ਕਾਲ਼ੀ-ਬੋਲ਼ੀ ਰਾਤ ਦਾ
ਲਿਸ਼ਕਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ
ਸਿਆਹੀਆਂ ‘ਚ ਵਲ੍ਹੇਟਣਾਂ
‘ਕੱਲੀ-ਕਹਿਰੀ ਚਿੜੀ ਦਾ
ਮੀਸਣੇਂ ਬਾਜਾਂ ਤੋਂ ਅੱਖ ਬਚਾ
ਬੋਚ-ਬੋਚ ਪੱਬ ਧਰਨਾ
ਰੇਤੇ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦਾ
‘ਵਾ-ਵਰੋਲਿਆਂ ‘ਚ
ਖੇਰੂੰ-ਖੇਰੂੰ ਹੋਣਾਂ
ਬੇ-ਗੁਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦਾ
ਤਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਕੀਤੇ
ਕਰਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਰਨਾ
ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਅੰਦਰਵਾਰ ਵੀ
ਜੰਗ ਜਾਰੀ ਹੈ
ਪੱਤਝੜ ਦੀ
ਬਹਾਰਾਂ ਨਾਲ਼
ਰਾਤਾਂ ਦੀ
ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਨਾਲ਼
ਚਿੜੀਆਂ ਦੀ
ਬਾਜਾਂ ਨਾਲ਼
ਘਰੋਂਦਿਆਂ ਦੀ
ਵਰੋਲ਼ਿਆਂ ਨਾਲ਼
‘ਤੇ ਮੇਰੀ
ਮੇਰੇ ਨਾਲ਼

Monday, April 20, 2009

ਤੇਰੇ ਵਸਲ ਦੀ ਯਾਦ

ਪੈ ਗਈ ਏਨੀਂ ਫਿੱਕੀ

ਕਿ ਵਾਹਿਆਂ ਵੀ

ਨਹੀ ਵਹਿੰਦੀ

ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਤਸਵੀਰ

ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ

ਕਿਤੇ ਵੀ

ਉੱਜੜ ਜਾਣ ਦੀ ਤਾਂਘ

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੱਬਬਾਂ ਦੀ

ਬੇਲੋੜੀ ਔਲਾਦ ਹੈ ਕੋਈ

ਹੁਣ ਤਾਂ

ਖਲਾਅ ਦੇ ਵਰਕਿਆਂ 'ਤੇ

ਕੋਈ ਕਹਾਣੀ

ਮੈਨੂੰ ਲਿਖ ਰਹੀ ਹੈ

ਚੁੱਪ ਚੁਪੰਤਰ

ਕੋਈ ਕਵਿਤਾ

ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਮੇਰਾ

ਮੌਨ ਵਾਚਨ

ਲਿਖਦਿਆਂ ਲਿਖਦਿਆਂ

ਮੈਂ ਅਣਲਿਖ ਹੋ ਗਿਆ

'ਤੇ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ

ਤੁੰ ਪੂੰਝੀ ਗਈ

ਮੇਰੇ ਅੰਤਰ ਮਨ ਤੋਂ

Friday, April 17, 2009

ਸੁਹੱਪਣ

ਜਦੋਂ ਤੂੰ
ਸ਼ੀਸ਼ੇ ‘ਚ ਵੇਖਦੀ
ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈਂ
ਇਹ ਸੋਚਣ
ਕਿ
ਮੈਂ ਫਲਾਣੀਂ ਤੋਂ
ਕਿੰਨੀਂ ਸੋਹਣੀਂ ਹਾਂ
ਉਦੋਂ ਤਰੇੜ
ਸ਼ੀਸ਼ੇ ‘ਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ
ਤੇਰੇ ਅਕਸ ‘ਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ
‘ਤੇ
ਤੇਰਾ ਨੂਰ
ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਮੱਧਮ
ਭੁਰ-ਭੁਰ ਕੇ
ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ
ਤੇਰਾ ਸੁਹੱਪਣ
‘ਤੇ ਤੂੰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ
ਸਿਆਣਪਾਂ ਤੋਂ
ਹੋਰ ਹੀਣੀਂ
ਹੋਰ ਉਣੀਂ

Monday, April 13, 2009

Save The Girl Child

ਚਿੜੀਆਂ ਦਾ ਸਿਰਨਾਵਾਂ

ਨਾਂ ਧੀਆਂ ਹੋਂਣ ਪਰਦੇਸਣਾਂ
ਨਾਂ ਮਾਵਾਂ ਨੇ ਹਉਂਕੇ ਭਰਨੇ
ਨਾਂ ਬਾਬਲ ਦਾ ਤੁਰਲਾ ਨੀਂਵਾਂ
ਨਾਂ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਕਾਰਜ ਕਰਨੇ
ਸਭ ਸਾਕ ਸਕੀਰੀਆਂ ‘ਚੋਂ
ਅਸੀਂ ਮੁੱਕਦੀਆਂ ਮੁੱਕਦੀਆਂ
ਮੁੱਕ ਜਾਣਾਂ
ਲੱਭਣਾਂ ਨਹੀਂ ਸਾਡਾ
ਚਿੜੀਆਂ ਦਾ ਸਿਰਨਾਵਾਂ

ਜੰਮਦਿਆਂ ਹੀ ਅਮੜੀ ਨੇ
ਸਾਡਾ ਸੂਰਜ ਖੋਹ ਲੈਣੈਂ
ਬੇ-ਰੁਖੇ ਸਾਡੇ ਬਾਬਲ ਨੇ
ਸਾਥੋਂ ਚੰਦ ਲੁਕੋ ਲੈਣੈਂ
ਚਾਨਣ ਦੀ ਘੁੱਟ ਭਰਨ ਤੋਂ
ਅਸੀਂ ਉੱਕਦੀਆਂ ਉੱਕਦੀਆਂ
ਉੱਕ ਜਾਣਾਂ
ਲੱਭਣਾਂ ਨਹੀਂ ਸਾਡਾ
ਚਿੜੀਆਂ ਦਾ ਸਿਰਨਾਵਾਂ

ਬੱਚਕਾਨੀ ਰੁੱਤ ‘ਚ ਹਮਜਾਇਆਂ
ਸਾਡੀ ਰੱਖਣੀਂ ਆਸ ਅਧੂਰੀ
ਕਾਣੀਂ ਵੰਡ ਸਾਡੇ ਹਿੱਸੇ ਆਉਣੀ
ਖੌਰੇ ਕੀ ਹੋਉ ਮਜਬੂਰੀ
ਬੇ-ਗ਼ੈਰਤ ਜਿਹੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਉਹਲੇ
ਅਸੀਂ ਲੁਕਦੀਆਂ ਲੁਕਦੀਆਂ
ਲੁਕ ਜਾਣਾ
ਲੱਭਣਾਂ ਨਹੀਂ ਸਾਡਾ
ਚਿੜੀਆਂ ਦਾ ਸਿਰਨਾਵਾਂ

ਮੋਹ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਵੀ ਪਾ ਕੇ
ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਲਾਡ ਲੜਾ ਅੰਮੀਏਂ
ਹਰ ਚੀਸ ਤੇਰੀ ਵੰਡਾ ਲੈਣੀਂ
ਭਾਵੇਂ ਪੀੜਾਂ ਝੋਲੀ ਪਾ ਅੰਮੀਏਂ
ਤੁਰ ਨਹੀਂ ਸਕਣਾਂ ਰਸਮਾਂ ਸੰਗ
ਅਸੀਂ ਰੁਕਦੀਆਂ ਰੁਕਦੀਆਂ
ਰੁਕ ਜਾਣਾਂ
ਲੱਭਣਾਂ ਨਹੀਂ ਸਾਡਾ
ਚਿੜੀਆਂ ਦਾ ਸਿਰਨਾਵਾਂ
(ਅਣਜੰਮੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ)

Saturday, April 11, 2009

Friday, February 20, 2009

Giani Gurmukh Singh Musafir Award

Govt. of Punjab through its Department of Languages

has selected

ਚੁੱਪ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ

the best book of poetry of the year for

Giani Gurmukh Singh Musafir Award